بندرعباس در گستره تاریخ و زبان / دکتر منصور جلالی

روی عکس کلیک کنید .

بندرعباس در گستره ی تاریخ و زبان عنوان کتابی ست از دکتر منصور جلالی که مسلما بیشتر مادران نسل جوان بندرعباسی با نام او آشنایند . در نگاه اول اقدام به نگارش چنین کتابی توسط یک پزشک متخصص کودکان نشان از علاقه ی وافر مولف به فرهنگ و زبان و خاستگاه تاریخی و ریشه ای نیم زبان بندری دارد و اهتمام و کوششهایی از این دست که به ماندگاری و مکتوب شدن و مستند سازی فرهنگ و گویش سینه ای و نقلی منطقه منجر می شود بسیار قابل تقدیر و ارزشمند است .اما بررسی این که نویسنده تا چه حد توانسته این بار بزرگ و مسئولیت خطیر را به درستی و به نحو احسن از نظر علمی و نیز جامعیت و شمولیت موارد مطروحه درکتاب به سرمنزل مقصود برساند به عهده ی اهل فن و متخصصین امر است . این تردید و شک در خصوص مطالب و موضوعات به این دلیل به ذهن بنده خطور کرد که در حد دانسته های بسیار قلیل و اندکم به مواردی برخوردم که جای تامل و بازنگری مجدد دارد. مخصوصا در قسمت مقایسه ی نیم زبان بندری با نیم زبان اوزی. چرا که به طور مثال در ابتدای لغت نامه ی نیم زبان بندری به کلمه ای اشاره شده است که یک بچه ی 8-7 ساله ی اوزی نیز معنی آن را می داند اما بعید می دانم بندری زبانان امروزی از این واژه سر درآورند این کلمه «آچار » به معنی ترشی می باشد که متاسفانه حتی در جدول مقایسه نیز فقط در ردیف فارسی و کردی آمده است و از این نمونه ها فراوان یافت می شود .علاوه بر این ، کتاب ، به یک ویراستاری اساسی نیاز دارد . هر چند نویسنده درمقدمه ی اولیه به تفحص و کند وکاو و تحقیق 20 ساله جهت تالیف کتاب اشاره نموده است اما به نظر می رسد برای تکمیل و پخته تر شدن ، فرصت و زمان و حوصله ی بیشتری را می طلبد . به هر جهت خواندن کتاب را به هر بندری زبانی که عرق این خاک را دارد توصیه می کنم .چرا که در جای جای کتاب به ریشه ها / اتفاقات / لغات / خاطرات / اماکن / عکسها / نقشه ها و نامهای افرادی اشاره شده است که دل هر هرمزگانی را می لرزاند و چشم هر عاشق جنوب را نوازش می دهد . برای آشنایی بیشتر اجمالا به فهرست موضوعی کتاب اشاره می کنم و نیز منتظر نظرات عزیزانی که کتاب را دیده و خوانده اند ، هستم .

عنوان کتاب : بندرعباس در گستره ی تاریخ و زبان

نویسنده : دکتر منصور جلالی

 نشر : دعوت تهران

 چاپ و صحافی : الهادی

شمارگان : 1000

چاپ اول : 1387

232 صفحه / مصور ، جدول / نمودار.

قیمت : 30000 ریال

فصل بندی و فهرست مطالب :

مقدمه ای تاریخی بر شکل گیری جامعه و فرهنگ بندرعباس از دکنر عبدالرسول خیراندیش / دانشیار دانشگاه شیراز / مقدمه ی مولف . بخش یکم :

فصل اول : نظر اجمالی به تاریخچه بندرعباس / شعر خلیج فارس از شادروان سرهنگ کاملی / خلیج فارس : نژاد شناسی و تاریخچه .

فصل دوم : هرمزگان ( از مطایبه تا حقیقت ) .

فصل سوم : هرمز (مغستان ) - بندر هرمز (هرمز کهنه ).

فصل چهارم : حکومت دوره ی سلاطین هرمز / تاریخچه / ریشه یابی و فهرست اسامی سلاطین هرمز

فصل پنجم : موقعیت اقلیمی و جغرافیایی بندرعباس / پیرامون بندرعباس : گنو ، جرونات ، باسعیدو ، کهورستان ، سورو / وجه تسمیه گذشته و فعلی بندرعباس / پایه ی تاریخی بافت جمعیتی و نژادی بندرعباس / پیشینه تاریخی بندرعباس : قبل از سقوط هرمز در زمان شاه عباس صفوی ، پس از سقوط هرمز تا اواخر دوره ی زندیه / بندرعباس تحت استیجاره ی حکام مسقط / داستان باسعیدوی قشم و انگلیسیها / ماجرای پلیس جنوب ایران (اس .پی .آر ) / بندرعباس تا اواخر دوران احمد شاه قاجار / تشکیلات و ابنیه / دارالحکومه (کلاه فرنگی ) / بنیان قونسولگری انگلیس در بندرعباس / مسجد گله داری / ایجاد گدامی / بنیاد عسقله (اسکله ) بندرعباس / اداره بلدیه بندرعباس / خطوط تلگرافی هند و اروپا و بنای تلگرافخانه ی بندرعباس / قونسولگری روس در بندرعباس / گمرک بندرعباس / معبد هندوها در بندرعباس / موضوعات متفرقه / زلزله در حوزه بندرعباس / وضعیت تجاری بندرعباس / سکه های ضرب گامرون / بندرعباس در نهضت مشروطه / نمونه فرامین دولتی در زمان پهلوی به بندرعباس / سیر تحول فرهنگی در بندرعباس / کارخانه ی نساجی خنجی بندرعباس / گرگاش : گروه جوانمردان بندرعباس / سیر تغییرات سیاسی بندرعباس ( تا اواخر دهه ی چهل ) / فهرست فرماندهان بندرعباس .

بخش دوم :

عکسهای مربوط به مطالب کتاب

بخش سوم : نیم زبان بندری / شعر زبان بندری از مرحوم صالح سنگبر / مقدمه :نظری به زبان مادری و نیم زبانها (گویشهای محلی ) / فرهنگ لغات نیم زبان بندری / راهنمای تلفظ کلمات (phonetics) / لغات به ترتیب حروف الفبا / کند و کاو در بنیان و ریشه ی لغات نیم زبان بندری / ریشه یابی بنیان لغات بندری / کردی / جیرفتی و کهنوجی / لاری / اوزی / لری بختیاری / زبان پهلوی / واژه های خارجی / جمع بندی و نتیجه / جدولهای پیوست : جدول مقایسه ی واژه های مشترک ، جدول واژه های خارجی متداول در نیم زبان بندری / نظری اجمالی به دستور زبان و صرف و نحو نیم زبان بندری : مقدمه ، مصدر ، ضمائر شخصی / صرف افعال نیم زبان بندری : فعل ماضی (ماضی استمراری ، نقلی ، بعید ) ، فعل مضارع ، فعل آینده ، فعل امر ، صفت ، ضمائر / توضیح و تکمیه [قاعدتا باید تکمله باشد] : نفی و ادوات منفی سازی کلمات / ضرب المثل و تمثیل در نیم زبان بندری .

بخش چهارم : فهرست منابع کتاب : منابع مربوط به نیم زبان بندری / منایع مربوط به مطالب تاریخی .