مامبو لیوا

مامبو لیوا نامی آشنا برای دوستداران هنر و موسیقی هرمزگان است بدون شک هر گاه نامی از این گروه برده می شود به یاد دو یار هنرمند محمد محترم پناه و حسین گردین می افتیم . در فضایی صمیمانه گفتگویی داشتیم با این دو هنرمند محبوب و چقدر سخت است حرف کشیدن از آنها / دو نوازنده قدرتمند و از سرمایه های گرانبهای موسیقی هرمزگان / مثل همیشه با وقار و محجوب . چکیده ای از این گفتگو را در ذیل می خوانید . ادامه متن >>>
محترم پناه : فکر می کنم 11 یا 12 ساله بودم که سازی به نام ملودیکا داشتم که 1 اکتاو بیشتر نداشت و من با این ساز در واقع موسیقی را آغاز کردم و چند آهنگ بندری را خودم در آوردم . می دانستم که استعداد آن را دارم دوستی داشتم که گیتار می زد البته در حد بسیار معمولی و دیدن او باعث شد که به نوازندگی گیتار علاقه پیدا کنم و پس از مدتی از خود او گیتا ررا یاد گرفتم که شروع از چند کار ساده از ابراهیم منصفی بود و اینها سر آغاز موسیقی من بودند . همه اش یک یادگیری ذهنی بود و نت و علم موسیقی را هنوز نمی دانستم بعد از چند سال به این شیوه کار کردن نت و الفبای موسیقی را از دوستی به نام رضوانی که در ارتش حضور داشت کم و بیش یاد گرفتم و پس از آن تمرین مستمر خودم و فراگیری سبکهای مختلف مثل بلوز و جاز و راک و... پرداختم و تا امروز . در آن زمان آشنایی با مرحوم منصفی از نزدیک نداشتم و فقط کارهای ایشان را از طریق رادیو و کاستهایش شنیده بودم . از هنگامی هم که رفاقتم با ابراهیم منصفی آغاز شد تا لحظه فوت ایشان ادامه پیدا کرد . درسهای خوبی از ابراهیم منصفی یاد گرفتم . در واقع دانش و دید ایشان نسبت به موسیقی و کارهایشان بیشتر از آن چیزی بوده که اکنون به آن نگاه می شود که شامل دو آکورد و غیر از آن باشد . من و حسین گردین سالهاست که با یکدیگر دوست هستیم ، هیچ نسبت فامیلی هم با یکدیگر نداریم .
گردین : یک شب مرا به منزلی بردند که گیتار بزنم ، جایی که محترم پناه و دوستانش نیز همانجا گیتار می زدند و آغاز آشنایی ما از آنجا بود . در گذشته دوستانمان با قوطی های حلبی روغن ذرت ساز خاصی حالا شبیه گیتار درست می کردند که در واقع من هم موسیقی خود را از همین قوطیهای حلبی آغاز کردم و بعد از آن هم ساز ملودیکا . مدتی هم شاگرد استاد روضه خوان بوده ام و همچنین استاد غلامرضا کمالی .
محترم پناه : در آن دوره موسیقی پاپ بندرعباس ابراهیم منصفی بود و گروهی به نام لیوا .
گردین : جدای از کار موسیقی با شادروان ناصر عبداللهی من وناصر رفاقت بسیاری با یکدیگر داشتیم او بسیار بزرگتر و محجوب تراز چیزی است که اکنون در تصورخیلی از مردم است .هیچکدام از ما موسیقی را به شکل آکادمیک فرا نگرفتیم همه اش با ممارست خودمان و جسته و گریخته از روی کتابها و یا راهنمایی برخی از اساتید .
محترم پناه: اکنون سطح دانش موسیقی در هرمزگان نسبت به گذشته بهتر شده اما هنوز احساس خلاء دراین زمینه می شود .
گردین: در حال حاضرآموزشگاههای موسیقی زیادی در سطح شهر بندرعباس نسبت به زمان شروع موسیقی ما وجود دارد . کتابها و سی دی های آموزشی هم به یاری هنرآموزان آمده اند .
کار گروهی ما در سال 1372 شروع شد و در مراسم مختلف اجرا داشتیم اما پس از مدتی اجازه اجرا پیدا نکردیم تا اینکه در سال 1378 یک دوره آهنگسازی را گذراندیم ، این دوره در تهران برگزار شد و پس از بازگشتمان مجددا هر دو باهم کار مشترک را از سر گرفتیم و در واقع گروه مامبو لیوا تشکیل شد .
محترم پناه : مامبو لیوا نامی است ترکیبی / مامبو نوعی ریتم افرو لاتین می باشد که ریتمی است ریشه در آفریقا دارد و در آمریکای لاتین رایج است و ریتمهایی که در هرمزگان رایج است نیز از همین خانواده مامبو می باشد لیوا هم که نام یک ساز کو به ای آفریقایی است که در بندرعباس از آن استفاده می کردند و شکل تکمیل شده آن تومبای امروزی است . ما این دو را با یکدیگر ترکیب کردیم و کلمه مامبو لیوا نیز نتیجه همین ترکیب است .
گردین : یکی ازاهداف موسیقیایی گروه مامبو لیوا این است که موسیقی محلی هرمزگان و موسیقی مدرن را در کنار یکدیگر قرار دهد که البته به نظر من از عهده یک گروه موسیقی یا دو گروه خارج است و همت بالایی را می طلبد . در اینجا باید این نکته را نیز مد نظر قرار بدهیم که چه بخشی از موسیقی محلی ما می تواند در کنار موسیقی مدرن قرار گیرد و با یکدیگر انطباق پیدا می کنند به طور مثال در حال حاضر ما می توانیم سازهای کوبه ای خودمان را در کنار موسیقی مدرن قرار دهیم . اما برخی از سازهای ما برای این هدف دچار مشکل هستند چون کوک استانداردی ندارند .
محترم پناه : موسیقی تلفیقی یا تلفیق به طور کلی باید با آگاهی باشد و اگر شناخت و تبحر در این کار نباشد مسلما تلفیق خوبی از کار در نمی آید اثر خاصی را نمی خواهم مثال بزنم اما در همین کشور خودمان برخی از گروهها کارهای تلفیقی انجام داده اند که ضعیف بوده کما اینکه کارهای قوی تلفیقی هم وجود دارد . به هرحال موسیقی فولکلور با ترانه فولکلور بیشتر جور در می آید تا حالا تلفیق با ترانه ای از جنس دیگر. ما موسیقی پاپ کار می کنیم و از سازهای غربی استفاده اما هنوز هم ریتمها و لحنهای محلی جایگاه خاصی در موسیقی ما دارند شاید به نوعی بتوان از آن به عنوان تلفیق یاد کرد اما نه تلفیق ساز بلکه تلفیق گام ، تلفیق تم و . . . ازموسیقی جنوب ، موسیقی بوشهر در ایران شناخته شده تر است تا موسیقی هرمزگان و شاید یکی از دلایل آن بیشتر فعال بودن آنها باشد که توانسته اند به مرکز راه پیدا کنند و موسیقی اشان را معرفی کنند بنابر این شما هر جا در ایران نامی از موسیقی بندری ببرید در واقع آن موسیقی برایشان تداعی می شود . در اینجا نه هنرستانی نه مدرسه ای نه استاد خاصی چیزی برای موسیقی نداشته ایم تمامی هنرمندان موسیقی این شهر و استان به شکل خودرو و بنا به استعداد فراوانی که داشته اند تا همینجا هم رشد کرده اند البته این استعدادها در همه زمینه های هنری وجود دارد و تنها منحصر به موسیقی نمی باشد .
گردین: ناصرعبداللهی از مهره های بسیار بزرگ برای هرمزگان در سطح کشور بوده و وزنه قدرتمندی را در موسیقی از دست دادیم شاید خیلیها تلاش می کنند که جای ناصر عبداللهی را بگیرند اما به نظر من بهتر است که چنین تلاشی را نکنند زیرا هر کس جای خودش دارد .
من انتظار دارم که روابط هنرمندان با یکدیگر بسیار بیشتر از اینها باشد نوازنده ها و خواننده های هر دو سبک مدرن و فولکلور در کنار یکدیگر باشند و همدیگر را طرد نکنند . اینکه یکدیگر را قبول نداشته باشیم را کنار بگذاریم و دوستانه تر با یکدیگر رفتار کنیم . خوشبختانه من خودم شخصا تقریبا با تمامی نوازنده های موسیقی هرمزگان ارتباط خوبی دارم حالا چه پیشکسوتها مانند آقای حسین زاده ، توسلی ، قدسی ، شهدوستی و . . . و همینطور با جوانان هنرمند و یا هم نسلهای خودمان مانند آقای شهسواری ، ایشان از هنرمندانی هستند که هیچ عجله ای برای معروف شدن ندارند بر روی کارهایشان بسیار حساس هستند و خوب فکر می کنند بعضیها هم اعتقاد دارند که دیر هم شده است اما به هر حال ترانه هایی که انتخاب می کند بسیار با دقت است و ملودیهایی که انتخاب اوست بسیار با حوصله و دقیق و امیدوارم که به زودی آلبوم جدیدش هم به بازار بیاید .
محترم پناه : البته کناره گرفتن آقای شهسواری یا هر کدام از هنرمندان موسیقی استان برای هرمزگان نمی تواند مناسب باشد البته اینجا منظور کناره گیری از موسیقی نیست بلکه در حاشیه قرار دادن خود است . ایشان موسیقی منحصر به فردی دارند که قابل تحسین است .
گردین : آقای موسی کمالی و احمد روان کار بسیار بزرگی د ر موسیقی محلی استان انجام دادند و همان تبدیل جهله که ظرفی برای آب بوده به ساز موسیقی می باشد . دو سال است که به عنوان داور موسیقی مدارس در مقاطع دبستان و راهنمایی و دبیرستان فعالیت می کنم حدود هشتاد درصد گروهها که موسیقی اجرا می کنند جهله نوازی می کنند .
محترم پناه : نام شخص خاصی را نمی برم اما در بین گیتاریستهای استان عده ای حالا به هر شکل پیشرفت خوبی داشته و دارند اما متاسفانه عده ای از آنها خیر . علتهای زیادی را می توان برای آن برشمرد مانند شناخت یا سلیقه و غیره اما من فکر می کنم آن عده ای که در حال پیشرفت هستند به دلیل سلایق و استعدادهای خوبشان در این زمینه است .
گردین : پشتکار خیلی مهم است ، شما اکثربه کسانی که می بینید به نحوی پیشرفت کرده اند دقت کنید متوجه می شوید که آنها در طول روز بیشتر از آنکه با دوستانشان باشند با سازشان به سر می برند . جوان هنرمند محمد شریف اشعری نیز به نظر من یکی از نوابغ موسیقی استان است .
محترم پناه : نه که من تنها ، بلکه کل گروه مدتی بی انگیزه شدیم که علت اصلی آن دغدغه های مالی و عدم وجود حامی مالی برای گروه بوده است . به هر حال کار گروه هزینه بردار است و ما توان تقبل این هزینه ها را نداریم . اینجا هیچ سرمایه داری بر روی موسیقی سرمایه گذاری نمی کند .
گردین : سرقت وسایل موسیقیمان نیز یکی دیگر از عمده دلایل بی انگیزگیمان بود که حتی تصمیم گرفتیم برای آخرین بار آلبوم موسیقی امان را آماده و به عنوان یادگاری به مردم تقدیم و برای همیشه از دنیای موسیقی خداحافظی کنیم .
محترم پناه : فرصت زیادی ندارم که آلبومهای مختلف موسیقی را گوش کنم .
گردین : به نظر من چون ما خودمان در میدان هستیم نمی توانیم منتقد منصفی باشیم . در مورد خواننده های هرمزگانی نظری نمی دهم فکر می کنم هرکس به اندازه خود جای پیشرفت دارد و برایشان آرزوی موفقیت دارم .
محترم پناه : اگر کسی شخصا از من بخواهد در مورد کارهایش نظر بدهم این کار را انجام خواهم داد اما اینکه نقدی بر کار کسی داشته باشم همیشه سعی کرده ام این کار را انجام ندهم .
گردین : هنوز بستر سازی مناسبی برای فرهنگ نقد و انتقاد نشده است . سایت مامبو لیوا نیز در حال آماده شدن است که در آینده جزئیات بیشتری را در این مورد به اطلاع خواهیم رساند .
محترم پناه : اقدام هرمزگانی دات نت در حمایت و معرفی هنرمندان قابل تحسین و برای ما جای امیدواری است امیدوارم که این روال را با جدیت بیشتری ادامه دهید .
ضمن تشکر از دوستان گرامی محمد محترم پناه و حسین گردین از جناب اورنگ نیز مثل همیشه جهت تهیه عکس و همکاری لازم در این زمینه با هرمزگانی دات نت کمال تشکر را داریم .
هرمزگانی دات نت