.

موقعيت  جغرافيايي استان هرمزگان

استان هرمزگان با وسعت شصت و هشت هزارو چهارصدوهفتاد و پنج وهشت دهم كيلومتر مربع , در جنوب ايران ما بين مختصات جغرافيايي بيست و پنج درجه و بيست و سه دقيقه تا بيست و هشت درجه و پنجاه و هفت دقيقه عرض شمالي , وپنجاه و دو درجه و چهل و يك دقيقه تا پنجاه ونه درجه و پانزده دقيقه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ واقع شده است .

ادامه متن >>>

اين استان از شمال و شمال شرقي با استان كرمان , از جنوب با خليج فارس و درياي عمان از جنوب شرقي با سيستان و بلوچستان , واز غرب با استان هاي فارس و بوشهر همسايه است. تنگه هرمز: يكي از حساس ترين و حيا تي ترين گذرگاه هاي آبي عصر حاضر , در قلمرو سياسي اين استان قرار دارد. اين تنگه هلالي شكل صد و هشتاد و هفت كيلومتر طول دارد. عمق تنگه هرمز به دليل شيب تند كف آن از قسمت شمال به جنوب متغير است: به طوري كه در نزديكي جزيره لارك, در حدود سي و شش متر و در ساحل جنوبي نزديك شبه جزيره مسندام صدو هشتاد متراست همچنين چهارده جزيره كوچك و بزرگ به نام هاي ابوموسي ,  بني فرور, تنب بزرگ و كوچك ,سيري , شتور , فرور , كيش , لاوان , قشم , لارك , هرمز , هندورابي و هنگام در محدوده آب هاي ساحل اين استان هرمزگان طبق آخرين تقسيمات كشوري مشتمل بر هشت شهرستان , بيست و يك بخش , شصت و نه دهستان و دو هزار و چهل و شش آبادي داراي سكفه اسـت و شهرسـتان هاي آن عبارتنـد از :  بنـدرعباس ,  بندر لنگه  ,  ميناب  , رودان  ,  قشم  , جاسك , حاجي آباد و ابو موسي

جغرافياي طبيعي و اقليم استان

بخش عمده اي از مساحت اين استان  را مناطق  كوهستاني  در بر گرفته اند . كوه هاي  اين منطقه ادامه رشته كوه هاي زاگرس اند كه به تدريج از شمال شرقي به جنوب شرقي امتداد مي يابند . ادامه اين رشته همراه با كاهش ارتفاع , به تپه ماهورهاي  آهكي , گچي و شني منتهي شده و به زمين هاي پست ساحلي خليج فارس و درياي عمان متصل مي گردد . اين ناحيه پست ساحلي , در اطراف تنگه هرمز و سعت بيشتري يافته و شرايط مساعدي براي كشاورزي و صيفي كاري به وجود آورده است . با توجه به مشخصات اقليمي و استقرار استان هرمزگان در منطقه فوق حاره اي , گرمي هوا مهمترين پديده مشهود اقليمي آن است . استان هرمزگان از مناطق گرم و خشك ايران است واقليم آن تحت تا ثيرآب و هواي نيمه بياباني و بياباني قرار دارد. هواي نوار ساحلي در تا بستان ها , بسيار گرم و مرطوب است و گاهي نيز دماي آب از پنجاه و دو درجه سانتيگراد تجاوز مي كند . دماي متوسط سالانه اين منطقه در حدود بيست و هفت درجه سانتي گراد است . از ويژگي هاي آب و هواي استان هرمزگان , يك فصل طولاني گرم و يك فصل كوتاه خنك است. فصل گرم همراه با هواي شرجي نه ماه به درازا مي كشد . فصل تابستان از اوايل اسفندماه شروع مي شود , هوا رفته رفته رو به گرمي مي رود تا اين كه گرما در تير و مرداد به اوج خود مي رسد . فصل خنك آن همراه با خشكي نسبي هوا , در حدود سه ماه طول مي كشد . اين فصل از اوايل آذرماه شروع مي شود و تحت تاثير توده هاي هواي خنك غربي قرار مي گيرد . دماي هواي اين استان , در سردترين شب هاي سال , به ندرت به صفر درجه مي رسد ودر روزهاي زمستاني , دماي آن معمولا از ده درجه سانتي گراد بالاي صفر پايين تر نمي آيد . اصولا آب و هواي اين استان همانندآب و هواي نواحي بياباني است و ميزان بارش هاي جوي آن نيز فوق العاده اندك مي باشد . در اين منطقه , در حدود نه ماه از سال , بارندگي مهمي صورت نمي گيرد و قسمت عمده بارندگي آب نيز در يك يا دو نوبت به وقوع مي پيوندد . در همان موارد اندك هم , بارندگي آن اغلب مانند باران هاي بهاري سيل آسا است و خسارات فراواني به بار مي آورد . ميزان رطوبت نسبي در سواحل خليج فارس عمدتا بالا است و بين بيست تا صد در صد نوسان دارد.

صنايع دستي

صنايع دستي استان شامل قاليبافي , گليم بافي , گنه بافي , سفالگري , حصير بافي, گلابتون دوزي , سوزن دوزي , خوس دوزي , زري بافي, چادرشب بافي , جاجم بافي , مبلمان سازي , خرسك بافي , سنگ تراشي , خيمه بافي ,صنايع دستي دريايي و انواع بافته هاي داري كوچك نظير تو بره كشكدان , نمكدان , خورجين است . صنايع دستي موجود در استان هرمزگان عمدتا فصلي بوده  و نود درصد تولييد كنندگان را زنان تشكيل مي دهند.

حصير بافي

از حصير بافي بايد به عنوان رايج ترين و معمول ترين صنعت دستي استان هرمزگان نام برد , چرا كه ماده اوليه مورد نياز حصير بافي برگ درخت خرما بوده كه به حد وفور در اختيار صنعتگران است و توليد انواع فراورده هاي حصيري كه كاملا جنبه مصرفي دارد در استان صنايع است . روستاهاي ميناب , بشاگرد , بندر لنگه و اطراف آن از مناطق مهم بافت حصير است كه اكثر كار آن توسط زنان و دختران منطقه صورت مي گيرد . مواد اوليه مورد مصرف صارب است از برگ درخت خرما (پيش مغ ) و ضايعات درخت خرما و گياهي به نام ”مور“ حصيربافان ميناب درروستاهاي بهمني جلونصرائي محمودي قاسم آباد ساكن هستند.

سفالگري :

سفالگري درروستاهاي حكمي:گوربندوشهواراز توابع شهرستان ميناب وروستاهاي نستگان ازتوابع بندرعمان رواج دارد.

گلابتونه دوزي:

زردوزي كه درنقاط مختلف ايران به ‹‹ كم دوزي›› , ‹‹گلدوزي›› , ‹‹ برودري دوزي›› و‹‹كمان دوزي››شهرت دارد.در اكثرنقاط ايران رواح داردودراستان هرمزگان بويژه  شهرهاي بندرلنگه , بندرعباس وميناب رونق بسياردارد. ازكلابتون دوزي براي توليداتي نظيردمپائي , شلوارهاي زنانه , سرآستين, بيش سينه, دوريقه, لبه پرده , ديواركوب پشتي , كوسن , سجاده , جلدقرآن وتابلو استفاده مي كنند.

خوس دوزی :

اين هنر به كمك نوارهاي نقره اي باريك و بر روي پارچه نوري ريز بافت تحلي بافته و گاه ستاره هايي فلزي بر روي پارچه مي نشانند و از آن براي تزئين مقنعه , دستار(چادر زنانه) استفاده مي شود . پارچه مصرفي معمولاً به رنگ هاي سياه , سفيد , سبز و زرشكي است كه هر دو روي پارچه شكل يكسان دارند.

بادله دوزي :

بادله دوزي يا ” تلي بافي“ عبارت است از بهم پيوستن چند نوع زري با يكديگر به صورتي كه زري بزرگ در وسسط و زري هاي كوچك دراطراف آن قرارمي گيرند. بادله به شكل نوارهايي باپهناي 15 سانتيمترتوليدمي شودكه معمولاًبراي  لبه شلوارهاي زنانه  مورداستفاده قرارمي گيرد.

سوزندوزي:

نوع ديگرازرودوزي است كه فقط دربخش ”وشاگرد“ وتوسط زنان ودختران روستايي به شيوه زنان بلوچ انجام مي گيردودليل آن نزديكي منطقه به استان سيستان وبلوچستان است.

قاليبافي:

مناطق توليد قاليبافي دراستان هرمزگان عبارتنداز: بندرعباس, روستاي درنوجان وبخش حاجي آباد. اغلب توليدكنندگان راعشايراسكان يافته ايلهاي افشاريه ورائيني تشكيل داده كه به توليدوتهيه انواع قالي وقاليچه  وروبه پشتي  وچنته مشغول هستند . توليدكنندگان معمولاًپشم موردنيازخودرا ازسيرجان خريداري كرده وخود به ريسيدن ورنگرزي آن اقدام مي كنند . نوع گره رايج ” گره فارسي“ است و نقشه هايي كه در بخش حاجي آباد و روستاي ”درتوجان“ بافته مي شود نقشه هاي افشاريه است كه به نامهاي بوته شاهي , ماه و ستاره اي , سه كله , خشتي , گنبدي , شكارگاه , بچه بغل , سماوري و... معروف هستند.

خرسک بافی :

خرسك عبارت است از بافت نوعي فرش با پرزهاي بلند و درشت بافت كه بافت آن با رنگ هاي بسيار محدود انجام مي شود . در بافت سنتي آن از رنگ طبيعي پشم استفاده مي شده است . پرز تار و پود كلفت آن از پشم است و از پود رو استفاده نمي شود . در قديم از آن به عنوان روانداز استفاده مي كرده اند . امروزه از اين نوع بافت براي توليد پادري و كناره در اندازه هاي مختلف استفاده مي كنند . نقوش خرسك معمولاً هندسي بوده و بافت آن در روستاي ” درتوجان“ رواج دارد.

چادر شب بافي :

چادر شب بافي يا ” كار بافي“ از ديگر صنايع دستي استان هرمزگان است كه در روستاهاي كليبي و سرريگان از توابع ميناب و روستاهاي سيرونيه , احمديه و فارقان رواج دارد .

چنته بافي :

چنته بافي در منطقه وشاگرد به وسيله دارهاي زميني و توسط زنان انجام مي شود .نقش ها اغلب به صورت هندسي و ذهني بافت است . اطراف چنته را به وسيله صدف هاي دريايي و منگوله هاي رنگي تزئين مي كنند . از چنته بيشتر براي تزئين كمرها استفاده مي شود .

صنايع دستي دريايي :

همه ساله به هنگام جزر و مد دريا , مقادير مشابهي از انواع صدف ها , حلزون ها و بقاياي آبزيان خليج فارس در سواحل جزاير متعدد اين خليج ( كيش , ابوموسي , لارك , قشم , هرمز و ...) مي ريزدكه توسط اهالي بومي جمع آوري شده و توسط افراد با ذوق ازآنها تابلو , مجسمه ها و اشياء گوناگوني توليد مي شود . مواد اوليه مصرفي شامل پوسته حلزون ها , صدف ها , استخوان ماهي , گوش ماهي و مرجان است و براي اتصال قطعات انتخاب شده از چسب بي رنگ استفاده مي كنند .

---